على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1279
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
حماطيط ( ham tit ) ع . ج . حمطاط و حمطوط . حماق ( hem q ) ص . ع . قوم حماق : گروه گول و احمق و كذلك نسوة حماق . كانه جمع حمق . و ج ج . احمق . حماق ( hem q ) م . ع . حامقه محامقة و حماقا . مر . محامقة . حماق ( hom q ) و ( ham q ) ا . ع . چيچك و آبله كه بر اندام برآيد . حماقة ( ham qat ) م . ع . حمق حمقا و حمقا و حماقة ( از باب كرم و سمع ) : گول گرديد و بىعقل شد . و حمقت السوق حماقة ( از باب كرم ) : كاسد گرديد بازار . حماقت ( hem qat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بىعقلى و سفاهت و بىدانشى و ساده لوحى و نادانى . حماقى ( ham q ) و ( hom q ) ع . ج . احمق . حماقيس ( ham qis ) ا . ع . سختيها و بلاها . حمال ( ham l ) ا . ع . دية و تاوان و جز آن كه از بهر مردمان بردارند . ج . حمل و ج . حمل و ج . حمل و حمل . حمال ( hamm l ) ص . ع . باربردار . ج : حمالون . و از اعلام است . حمال ( hamm l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بار بردارنده و بار برنده و حمل كنندهء بار . حمال ( hemm l ) م . ع . حمله الامر تحميلا و حمالا : فرمود او را ببرداشتن و كردن كار . و حمله حاجته اى سأله القيام بها . حمالة ( ham lat ) ا . ع . دية و تاوان و جز آن كه از بهر مردمان بردارند . ج : حمل . حمالة ( ham lat ) م . ع . حمل به حمالة ( از باب ضرب ) : ضامن و كفيل وى شد . و حمل الغضب : ظاهر كرد خشم را . و حمل عنه حمالة : ( از باب كرم ) : حليم و بردبار گرديد . حمالة ( hem lat ) ا . ع . پيشهء حمالى . و دوال شمشير . ج . حمائل . حمالة ( hamm lat ) ص . ع . مؤنث حمال . حمالون ( hamm luna ) ع . ج . حمال . حمالى ( hamm li ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باربردارى و شغل و پيشهء حمال . و كار بىفايده . حماليج ( ham lij ) ع . ج . حملوج و حملاج . حماليق ( ham liq ) ع . ج . حملاق و حملوق . حمام ( ham m ) و ( hamm m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرمابه و كدوخ . حمام ( ham m ) ا . ع . كبوتر . و هر مرغ طوق دار مانند فاخته . حمام ( hem m ) ا . ع . قضا و قدر . و مرگ . و ج . حمة . حمام ( hom m ) ا . ع . تب همهء ستوران . و مهتر شريف . و از اعلام است . حمام ( hamm m ) ا . ع . گرمابه . ج : حمامات . حماما ( ham m ) ا . ع . نام گياهى كه آسومون نيز گويند . حمامات ( ham m t ) ع . ج . حمامة . حمامات ( hamm m t ) ع . ج . حمام . حمامة ( ham mat ) ا . ع . واحد حمام يعنى يك كبوتر و يا يك فاخته ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . ج : حمائم و حمامات . و نيز حمامة : ميانهء سينه . و زن جميل . و برگزيدهء از شتران و گوسپندان . و پينهء سينهء شتر . و ساخت پاكيزهء كوشك . و چرخ دلو . و حلقهء در . حمامى ( hamm mi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرمابهبان . حماية ( hem yat ) م . ع . حمى الشيى حميا و حماية و محمية ( از باب ضرب ) : نگاهداشت آن را و حمايت كرد . و حمى الكلاء حميا و حمية و حماية و حموة : نگاهبانى كرد گياه را و چريدن نداد . و حمى القوم : يارى داد قوم را . و حمى المريض ما يضره : پرهيز فرمود بيمار را از آنچه زيان داشت او را . حمايت ( hem yat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نگاهبانى و پناه و پشتى و بر نايشتى و هويه دستگيرى و حفاظت و يارى و نصرت و اعانت و تقويت . و حمايت دادن : پناه دادن و دستگيرى كردن و برنايشتى نمودن و يارى دادن . و حمايت كردن : پشتى كردن و دستگيرى نمودن و برنايشتى كردن و حفظ كردن و يارى كردن و اعانت نمودن و تقويت كردن . حمايتگر ( hem yat - gar ) ا . پ . نگاهبان و حارس و حافظ و معاون و دستگير و معين . حمائد ( ham ed ) ع . ج . حميدة . حمائر ( ham er ) ع . ج . حمارة . حمائص ( ham es ) ع . ج . حميصة . حمائل ( ham el ) ع . ج . حمالة . حمايل ( ham yel ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنچه در بر آويزند مانند دوال شمشير و جز آن . و پارچهء ابريشمين دوال مانندى پهن برنگ سفيد يا سرخ يا سفيد و سرخ يا سبز يا آبى و جز آن باعتبار درجات كه پادشاه بنوكر هاى خود در ازاى خدمات مىدهد و در روز سلام آن را زيب پيكر خود مىكنند . و قرآن كوچكى كه در بر مىآويزند . و حمايل